संपादकीय

 : 

सांस्कृतिक कार्यक्रम की ‘पाकीट पद्धती’चा खेळ?

एखादा सांस्कृतिक कार्यक्रम हा कला, परंपरा आणि समाजातील प्रतिभावंतांना व्यासपीठ देण्याचा एक पवित्र उपक्रम मानला जातो. मात्र अलीकडे आयोजित करण्यात आलेल्या कार्यक्रमात जे चित्र समोर आले, ते अत्यंत खेदजनक आणि चिंताजनक आहे. शेकडो साहित्यिक व भजनकरी यांनी नाव नोंदवूनही अनेक कलावंतांना लाभापासून वंचित ठेवण्यात आले, ही बाब केवळ व्यवस्थापनातील त्रुटी नाही तर सांस्कृतिक मूल्यांवरच घाला घालणारी आहे.

कार्यक्रमात ‘पाकीट पद्धती’ने काही निवडकांना नगदी रक्कम देण्यात आली, तर अनेकांनी नाव नोंदवूनही त्यांना ना मानधन मिळाले, ना किमान जेवण-पाण्याची सुविधा. कला सादर करणाऱ्या कलाकारांसाठी किमान आदर आणि सुविधा देणे ही आयोजकांची नैतिक जबाबदारी असते. मात्र येथे ती पूर्णतः दुर्लक्षित झाल्याचे दिसते.

या प्रकारामुळे अनेक प्रश्न उपस्थित होतात—निवड प्रक्रियेत पारदर्शकता का नव्हती? कोणत्या निकषांवर काहींनाच पैसे देण्यात आले? सांस्कृतिक विभागाची भूमिका नेमकी काय होती? अशा प्रश्नांची स्पष्ट उत्तरे मिळणे अत्यावश्यक आहे.

कलावंत हा समाजाचा आत्मा असतो. त्याचा सन्मान नसेल, तर संस्कृती जिवंत राहू शकत नाही. अशा घटना केवळ कलाकारांचा उत्साह कमी करत नाहीत, तर समाजात चुकीचा संदेशही देतात की, कला क्षेत्रातही अन्याय आणि पक्षपातीपणा वाढत आहे.

त्यामुळे या प्रकरणाची उच्चस्तरीय चौकशी होणे अत्यंत गरजेचे आहे. दोषींवर कठोर कारवाई करून भविष्यात अशा प्रकारांना आळा घालणे ही काळाची गरज आहे. तसेच, पुढील कार्यक्रमांमध्ये पारदर्शकता, समानता आणि कलावंतांचा सन्मान या तत्त्वांचे काटेकोर पालन केले जावे.

सांस्कृतिक कार्यक्रम हे केवळ उत्सव नसून समाजाच्या मूल्यांचे प्रतिबिंब असतात. त्यामुळे त्यात अन्यायाला स्थान नसावे, हीच अपेक्षा.